W 1995 r. magazyn filmowy "Empire" umieÅ›ciÅ‚ jej nazwisko poÅ›ród najseksowniejszych gwiazd kina. Cztery lata później najbardziej seksownÄ… kobietÄ… stulecia nazwaÅ‚ jÄ… magazyn "People". W Encyklopedii Gwiazd Filmu napisano o niej: "Bez wÄ…tpienia byÅ‚a ostatniÄ… królowÄ… wielkich studiów filmowych". Norma Jean Baker (1926-1962), znana jako Marilyn Monroe staÅ‚a siÄ™ legendÄ…, mitem.
Nikt jednak oglÄ…dajÄ…c jÄ… w PóÅ‚ żartem, póÅ‚ serio, Mężczyźni wolÄ… blondynki, czy SÅ‚omianego wdowca, widzÄ…c jÄ… uÅ›miechniÄ™tÄ… na licznych reprodukcjach, czy plakatach nie spodziewaliby siÄ™, że jej życie nie byÅ‚o usÅ‚ane różami. Jej ojciec, agent ubezpieczeniowy Edward Mortenson, odszedÅ‚ zanim siÄ™ urodziÅ‚a. Gdy miaÅ‚a 9 lat jej matka, montażystka filmowa Gladys Baker (z domu Monroe), zostaÅ‚a zamkniÄ™ta na leczenie w zakÅ‚adzie psychiatrycznym. Od tej pory NormÄ™ umieszczano w kolejnych rodzinach zastÄ™pczych oraz domach dziecka. W wieku 16 lat porzuciÅ‚a naukÄ™ w szkole Å›redniej, wyszÅ‚a za mąż i zaczęła pracować. Jej małżeÅ„stwo przetrwaÅ‚o trzy lata, ale praca w Radio Plane Company zaowocowaÅ‚a pierwszymi sesjami fotograficznymi.
Norma, naturalna brunetka, przefarbowaÅ‚a siÄ™ na blond i zaczęła pozować w kostiumach kÄ…pielowych. Niektóre z jej zdjęć przyciÄ…gnęły uwagÄ™ reżysera Howarda Hughesa, twórcy uważanego za "ojca" filmowej "seksbomby", który wylansowaÅ‚ m.in. Jean Harlow oraz Jane Russell. Później Ben Lyon z wytwórni 20th Century Fox nakÅ‚oniÅ‚ NormÄ™ do zmiany nazwiska na Marilyn Monroe oraz zachÄ™ciÅ‚ do podpisania kontraktu gwarantujÄ…cego jej 125 dolarów zarobku tygodniowo. Powoli jej kariera zaczęła nabierać tempa. PrzeÅ‚om przyszedÅ‚ w roku 1953. Do kin weszÅ‚y aż trzy filmy z Monroe w rolach gÅ‚ównych: Niagara Henry'ego Hathawaya, Mężczyźni wolÄ… blondynki Howarda Hawksa oraz Jak poÅ›lubić milionera Jeana Negulesco. Uznano jÄ… za najbardziej dochodowÄ… aktorkÄ™ sezonu i oszacowano, iż jej nazwisko podnosi zyski filmu o okoÅ‚o póÅ‚ miliona dolarów. StaÅ‚a siÄ™ gwiazdÄ…, ale jednoczeÅ›nie - jak już sama siebie wielokrotnie nazywaÅ‚a – towarem na sprzedaż, przedmiotem (ubierano jÄ… w kostiumy za maÅ‚e o dwa numery, a podkreÅ›lajÄ…ce jej ksztaÅ‚ty, jej specyficzny chód uzyskiwano ponoć poprzez skracanie jednego z obcasów). Wbrew protestom aktorki producenci i reżyserzy obsadzali jÄ… w rolach gÅ‚upich blondynek, kobiet, których morale bywa nieco podejrzane (tancerki, modelki, Å›piewaczki), które jednak mogÄ… powrócić na wÅ‚aÅ›ciwÄ… drogÄ™ dziÄ™ki odpowiednim mężczyznom. TÅ‚umy kochaÅ‚y jÄ… jako "boginiÄ™ seksu i miÅ‚oÅ›ci" oraz "sÅ‚odkÄ… idiotkÄ™". Jednak jÄ… samÄ… ten wizerunek mÄ™czyÅ‚. Pragnęła dowieść, iż jest także dobrÄ… aktorkÄ….
W 1955 r. wyjechaÅ‚a na Wschodnie Wybrzeże i zaczęła uczÄ™szczać na kursy gry w Actors' Studio Lee Strasberga. Wkrótce zaÅ‚ożyÅ‚a wÅ‚asnÄ… firmÄ™ - Marilyn Monroe Productions. WyprodukowaÅ‚a dwa filmy: Przystanek autobusowy (1956) w reżyserii Joshui Logana oraz KsiÄ™cia i aktoreczkÄ™ (1957) w reżyserii i z udziaÅ‚em Brytyjczyka Laurence'a Oliviera. Nie udaÅ‚o jej siÄ™ uwolnić od ról tancerek i pieÅ›niarek, ale osiÄ…gnęła swój cel i udowodniÅ‚a, iż także potrafi grać. Rok 1959 przyniósÅ‚ rolÄ™ dziewczyny z zespoÅ‚u muzyczno-tanecznego – Sugar w jednej z najsÅ‚ynniejszych w historii kina komedii – PóÅ‚ żartem, póÅ‚ serio Wildera. Marilyn, obok Jacka Lemmona i Tony'ego Curtisa, odniosÅ‚a kolejny sukces. W 1961 r. obok Clarke'a Gable oraz Montgomery Clifta Monroe stworzyÅ‚a swojÄ… najwiÄ™kszÄ…, ale i ostatniÄ… kreacjÄ™ – Roslyn w gorzkim dramacie o ludziach, którzy nie sÄ… w stanie przystosować siÄ™ do otaczajÄ…cej ich rzeczywistoÅ›ci – SkÅ‚óceni z życiem Johna Hustona wedÅ‚ug scenariusza Millera.
5 sierpnia 1962 r., ciaÅ‚o Monroe znaleziono w jej domu w Los Angeles. Lekarz orzekÅ‚ samobójstwo – przedawkowanie Å›rodków nasennych. PojawiÅ‚y siÄ™ jednak spekulacje mieszajÄ…ce w jej Å›mierć m.in. Roberta Kennedy'ego. ZaczÄ™to szukać także przyczyn tragedii. Nazwano jÄ… ofiarÄ… Hollywoodu. Stopniowo granice pomiÄ™dzy prawdÄ… a fikcjÄ… wykreowanÄ… przez niÄ… samÄ…, specjalistów od reklamy, prasÄ™ i jej biografów zaczęły siÄ™ zacierać.
Wydaje siÄ™, że dla milionów widzów zostanie na zawsze sÅ‚odkÄ… blondynkÄ™, wykreowanÄ… przez producentów i reżyserów kolejnych jej filmów. Tymczasem maÅ‚o kto wie, że Marilyn Monroe czytaÅ‚a Ulissesa, ŹdźbÅ‚a trawy, a w swej bibliotece zgromadziÅ‚a ponad 400 pozycji literackich. Marilyn Monroe. Fragmenty. Wiersze, zapiski intymne, listy, opublikowane przez Wydawnictwo Literackie to zbiór niepublikowanych dotÄ…d jej prywatnych listów i wierszy, tekstów, z których wyÅ‚ania siÄ™ portret wrażliwej, fascynujÄ…cej siÄ™ sztukÄ… kobiety.
Autorzy publikacji, Stanley Buchthal i Bernard Comment, pokazujÄ… teksty, w których odnajdziemy nieznane dotÄ…d powszechnie oblicze Marilyn Monroe – kobiety z ambicjami intelektualnymi, ciekawej Å›wiata perfekcjonistki. Jakim sposobem możemy dzisiaj je poznać?
Jak siÄ™ okazuje, zapiski z Fragmentów przez kilkadziesiÄ…t lat przeleżaÅ‚y w kartonowych pudÅ‚ach. Na mocy testamentu, po Å›mierci Monroe, jej rzeczy osobiste trafiÅ‚y do Lee Strasberga, zaÅ‚ożyciela Actors Studio, który pozostawaÅ‚ z Monroe w przyjaźni do koÅ„ca jej życia. Po jego Å›mierci staÅ‚y siÄ™ one wÅ‚asnoÅ›ciÄ… wdowy, Anne Strasberg. Wiele lat później w jej rÄ™ce wpadÅ‚y dwa pudÅ‚a z papierami po Marilyn. To wÅ‚aÅ›nie zapiski, które znalazÅ‚y siÄ™ we Fragmentach. Obecne wydanie zawiera też reprinty oryginalnych zapisków. Polecamy!
Zobacz też: Mój tydzien z Marilyn
Źrodło: D. Romanowska, Marilyn Monroe, www.film.onet.pl
